Jak się je tworzy: rodzaj żeński + -mente
Bierze się przymiotnik w rodzaju żeńskim liczby pojedynczej i dodaje -mente: lenta + mente = lentamente (powoli). Przymiotniki na -e są takie same w rodzaju męskim i żeńskim: veloce → velocemente.
| Rodzaj męski | Rodzaj żeński | Przysłówek |
|---|
| lento | lenta | lentamente |
| sicuro | sicura | sicuramente |
| vero | vera | veramente |
| tranquillo | tranquilla | tranquillamente |
| veloce | veloce | velocemente |
| semplice | semplice | semplicemente |
Przymiotniki na -le i -re tracą końcowe e przed -mente.
Na -le: e znika
facile → facilmente · gentile → gentilmente · normale → normalmente
Na -re: e znika
regolare → regolarmente · particolare → particolarmente
Do zapamiętania
buono → bene · cattivo → male · leggero → leggermente · violento → violentemente
Bene i male to przysłówki od buono i cattivo (dobrze, źle).
Bene czy buono? Male czy cattivo?
Przymiotnik opisuje osobę lub rzecz i się zmienia (buono, buona, buoni). Przysłówek opisuje czynność i nigdy się nie zmienia (bene). To ta sama różnica co między „dobry” a „dobrze”.
Buono / bene: dobry / dobrze
Questa pizza è buona. · Marco cucina bene.
Cattivo / male: zły / źle
Il latte è cattivo. · Stanotte ho dormito male.
Stare: zawsze bene
Come stai? · Sto bene, grazie!
Molto: przysłówek czy przymiotnik
Sono molto stanca. · Ho molti amici.
Bardziej bene = meglio (lepiej)
Parli italiano meglio di me!
Trik: zapytaj siebie „jaki jest?” albo „jak to robi?”. Com’è la pizza? Buona. Come cucina Marco? Bene. Z essere prawie zawsze jest przymiotnik, z innymi czasownikami przysłówek.
Molto, poco, troppo, tanto przed przymiotnikiem lub czasownikiem się nie zmieniają (sono molto stanca = jestem bardzo zmęczona, lavoro troppo); przed rzeczownikiem się uzgadniają (molti amici = wielu przyjaciół, poca pazienza).
Gdzie stoi przysłówek
Zwykle przysłówek stoi po czasowniku, który opisuje, albo przed przymiotnikiem.
Po czasowniku
Parla lentamente, per favore.
Przed przymiotnikiem
È veramente bello. · È particolarmente difficile.
W passato prossimo: zwykle po imiesłowie
Ho capito perfettamente. · Ho dormito bene.
Do całego zdania: na początku
Fortunatamente non piove.
Bene, male, già, sempre, mai mogą też stać między czasownikiem posiłkowym a imiesłowem: istnieją ho dormito bene i ho ben dormito, ale pierwsza forma jest dużo częstsza.
Przysłówki do rozmowy
Wiele przysłówków na -mente to szybkie, naturalne odpowiedzi: jednym słowem brzmisz od razu bardziej po włosku.
Zdecydowane tak
Vieni stasera? · Sicuramente! · Assolutamente sì!
Żeby powiedzieć „może”
Probabilmente arrivo alle otto.
Zaskoczenie
Veramente? Non lo sapevo!
Po długim czekaniu
Finalmente sei arrivato!
Coś oczywistego
Ovviamente la pizza è italiana.
Dwaj fałszywi przyjaciele
Attualmente lavoro a Milano. · Eventualmente ti chiamo.
Uwaga: attualmente znaczy „obecnie, teraz”, a nie „właściwie” (to in realtà). Eventualmente znaczy „w razie potrzeby”, a nie „ewentualnie, może” (to forse) ani „w końcu” (alla fine).
Typowe błędy
Błędnie: Parla lentomente. Poprawnie: Parla lentamente.
Błędnie: Facilemente. Poprawnie: Facilmente.
Błędnie: Velocamente. Poprawnie: Velocemente.
Błędnie: Marco cucina buono. Poprawnie: Marco cucina bene.
Błędnie: Sto buono, grazie. Poprawnie: Sto bene, grazie.
Błędnie: Sono molta stanca. Poprawnie: Sono molto stanca.
Błędnie: Ho molto amici. Poprawnie: Ho molti amici.
Błędnie: Attualmente (= in realtà) non è vero. Poprawnie: In realtà non è vero.
Ćwiczenia z natychmiastową poprawą
30 zdań w trzech częściach. Wpisz tylko to, czego brakuje: odpowiedź jest sprawdzana już podczas pisania.
Część 1 · Utwórz przysłówek
Wpisz przysłówek na -mente od przymiotnika w nawiasie.
Część 2 · Przymiotnik czy przysłówek?
Wybierz właściwe słowo z nawiasu.
Część 3 · Przysłówki do rozmowy
Wpisz przysłówek na -mente od przymiotnika w nawiasie.
Twój wynik0 poprawnych odpowiedzi z 30
0%Użyj tego w rozmowie
Martin: Finalmente! Come stai?
Studente: Bene, grazie. Ma oggi sono molto stanco: ho dormito male.
Martin: Allora parlo lentamente. Capisci tutto?
Studente: Sì, perfettamente! Lei parla veramente bene.
