İtalyanca telaffuz

Bu ders nasıl çalışır?

Bir kelimeyi dinlemek için ▶, daha yavaş dinlemek için 🐢 düğmesine basın. Dinleme alıştırmalarında sayfa rastgele bir kelime seçer: dinleyin ve duyduğunuz kelimeyi seçin. 🎙 Sesinizi kaydedin düğmesiyle kendi sesinizi kaydedip örnekle karşılaştırabilirsiniz: kayıt tarayıcınızda kalır, hiçbir yere gönderilmez.

İtalyancanın sırrı: Türkçede olduğu gibi her harfin (neredeyse) her zaman aynı sesi vardır. Sürpriz sessiz harf yok, biri hariç: h. Bu sayfadaki kuralları bilen, hiç görmediği kelimeleri bile okuyabilir.

Beş ünlü: her zaman temiz, her zaman tam

İyi haber: İtalyancanın beş ünlüsü Türkçedeki a, e, i, o, u ile hemen hemen aynıdır. Ama ı, ö ve ü yoktur. Yüzlere bakın: işin yarısını ağız yapar.

A a

Ağız kocaman açık, doktordaki gibi: “Aaa deyin.”

• amica
• casa
• banana

E e

Ağız yarı açık, biraz yayvan: “Ee? Ne?”

• bene
• sera
• mele

I i

Fotoğraf gülümsemesi: dudaklar yanlara gerilir, “peynir” der gibi.

• vino
• libri
• bici

O o

Yuvarlak dudaklar, şaşırınca olduğu gibi: “Oo!”

• sole
• oro
• molto

U u

Dudaklar öne, baykuş gibi: “Uuu.”

• uva
• luna
• tu

Son ünlü de duyulur

İtalyancada kelimenin sonundaki ünlü asla yutulmaz: pizza, Roma, gelato, notte. Çoğu zaman bir şeyin tek mi çok mu olduğunu (la pizza, le pizze) ya da eril mi dişil mi olduğunu söyleyen de odur.

• pizza
• pasta
• Roma
• gelato
• notte

Meraklılara bonus: E ve O’nun iki sesi var

E ve o açık ya da kapalı olabilir. Ünlü bir örnek: la pèsca (şeftali) ve la pésca (balık tutma) aynı yazılır. İçiniz rahat olsun: Milano, Roma ve Napoli’de İtalyanlar bile anlaşamıyor ve herkes sizi yine anlayacaktır.

C ve G: sert mi, yumuşak mı?

İtalyancada c ve g iki sese sahiptir ve Türkçedeki gibi okunmaz. Karar veren, sonraki harftir: a, o, u önünde serttirler, e ve i önünde yumuşarlar.

H bir duvardır: c ile e ya da i arasına girince yumuşamayı engeller. Bu yüzden chiave ve spaghetti sert kalır: chi = “ki”, che = “ke”.

I sessiz bir köprüdür: ciao, giallo ve giorno kelimelerinde i sadece ünsüzü yumuşatmak için oradadır. “Çi-ao” denmez, tek hecede ciao denir: “çao”.

Özel sesler

Bilinmesi gereken yedi harf grubu. Kelimeleri dinleyin ve yüksek sesle tekrarlayın.

gnocchi kelimesindeki gn

Tek bir ses, “ny” gibi: Spagna = “Spanya”, bagno = “banyo”. G duyulmaz.

• gnocchi
• bagno
• lasagne
• Spagna

aglio kelimesindeki gli

Yumuşak bir l, tek seste “ly” gibi: dilin ortası damağa yaslanır. Aglio = “alyo”, figlio = “filyo”. G duyulmaz.

• aglio
• figlio
• famiglia
• moglie

sciarpa kelimesindeki sc

e ve i önünde ş olur: scena = “şena”, pesce = “peşe”. a, o, u önünde ve h ile “sk” olur: scuola, schiena.

• sciarpa
• pesce
• scena
• scuola
• schiena

pizza ve zebra kelimelerindeki z

Türkçedeki “z” değildir. İki sesi vardır: pizza ve grazie kelimelerinde “ts” (“pitsa”, “gratsie”), zebra ve zero kelimelerinde “dz”. İkisini karıştırırsanız kimse fark etmez: bölgeden bölgeye değişir.

• pizza
• grazie
• zebra
• zero

sole ve rosa kelimelerindeki s

Kelime başında Türkçedeki s gibidir: sole, sale. İki ünlü arasında, kuzeyde, z gibi vızıldar: rosa = “roza”, casa = “kaza”.

• sole
• sale
• rosa
• casa

rana kelimesindeki r

Türkçedeki r’ye çok yakındır: dilin ucu üst dişlerin arkasına bir kez vurur (caro). Çift rr daha uzun bir titreşimdir (carro). Kelime sonunda bile net kalır, hışırtıya dönmez.

• rana
• Roma
• caro
• carro

h: utangaç harf

Türkçenin aksine, hiç sesi yoktur. Ho, hai, ha, hanno “o”, “ay”, “a”, “anno” diye okunur. Sadece yazılı kelimeleri ayırmaya ve c ile g’yi sertleştirmeye yarar.

• ho
• hai
• ha
• hanno

Çift ünsüzler: kedinin sıçrayışı

Çift ünsüz sadece iki kez yazılmaz: daha uzun söylenir. Sıçramadan önceki bir kediyi düşünün: bir an durur, hazırlanır… ve sıçrar. Cassa kelimesinde ses, devam etmeden önce s üzerinde durur; casa kelimesinde durmaz.

Nasıl yapılır: bunu zaten biliyorsunuz! Türkçede “anne”, “elli”, “dikkat” nasıl söyleniyorsa, İtalyancada nonno, palla, tutto de öyle söylenir. tt, pp, cc ile ağız kapanır ve bir an bekler; ss, ll, nn, mm, rr ile ses uzar.

Bir harf her şeyi değiştirir

≠

≠

≠

≠

≠

≠

≠

≠

Yılbaşı dileklerine dikkat: 31 Aralık’ta iki n ile Buon anno! (Mutlu yıllar!) denir. Tek n ile söylerseniz, sofrada adı anılmayan bir vücut bölümüne iyi şanslar dilemiş olursunuz. İtalyanlar güler, ama siz n’yi uzatın!

Alıştırma 2 · Dinleyin ve seçin

▶ düğmesine basın, dinleyin ve duyduğunuz kelimeyi seçin. “Yeni tur” ile sayfa başka kelimeler seçer.

1.casacassa

2.nonononno

3.palapalla

4.setesette

5.carocarro

6.capellocappello

7.penapenna

8.sonosonno

9.fatofatto

10.copiacoppia

11.notenotte

12.tutatutta

Yeni tur

Vurgu: sesin vurduğu yer

Türkçede vurgu genellikle son hecededir; İtalyancada çoğu zaman sondan bir önceki hecededir. Vurgu işareti sadece vurgu son ünlüye düştüğünde yazılır.

Bir vurgu, iki kelime

Harfler aynı, vurgu farklı: l’àncora geminin çapası, ancóra ise “yine, daha” demektir. Ve babanıza, papà, sakın “il papa” demeyin: Papa Vatikan’da yaşıyor!

Şampiyon: càpito (bir yere tesadüfen düşerim), capìto (anlaşıldı: hai capito?) ve capitò (oldu, başına geldi). Üç kelime, aynı harfler.

Türkçe konuşanlar için tuzaklar

Her dil başka bir yerde tökezler. İşte İtalyancada Türk aksanını ele veren beş alışkanlık ve nasıl düzeltileceği.

İyi haber: çift ünsüzler Türkçede de var (anne, elli, dikkat): birçok öğrencinin en büyük zorluğu sizin için kolay. ş (sci), ç (ci), c (gi) ve r de zaten sizde var.

Alıştırma 4 · Tuzak çiftler

c / ch ve sc / sch ile beş çift, tek ve çift ünsüzle beş çift. Dinleyin ve seçin.

1.Cinachina

2.cecicechi

3.pescepesche

4.ricciricchi

5.scenaschiena

6.ecoecco

7.rosarossa

8.polopollo

9.caminocammino

10.papapappa

Yeni tur

Tekerlemeler: ağız için spor salonu

Gli scioglilingua, Türkçedeki “Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi” gibi, insanı tökezletmek için yazılmış cümlelerdir. İtalyanlar onları çocuklara söyler ve herkes güler. Dinleyin, yavaşça tekrarlayın, sonra gittikçe hızlanın. Sesinizi kaydedin ve karşılaştırın!

Meydan okuma: ilkini üç kez arka arkaya, hızlı ve hatasız söyleyebilir misiniz? İtalyanların çoğu söyleyemez.