Jak się tworzy
Dla wszystkich trzech grup czasowników obowiązuje jedna reguła: od bezokolicznika odejmij -re i dodaj końcówki -ssi, -ssi, -sse, -ssimo, -ste, -ssero. Samogłoska przed końcówką jest taka sama jak w bezokoliczniku: a w czasownikach na -are, e w czasownikach na -ere, i w czasownikach na -ire.
| Osoba | Końcówka | Parlare | Prendere | Partire |
|---|
| io | -ssi | parlassi | prendessi | partissi |
| tu | -ssi | parlassi | prendessi | partissi |
| lui / lei | -sse | parlasse | prendesse | partisse |
| noi | -ssimo | parlassimo | prendessimo | partissimo |
| voi | -ste | parlaste | prendeste | partiste |
| loro | -ssero | parlassero | prendessero | partissero |
Dwie wskazówki: io i tu mają tę samą formę (che io parlassi, che tu parlassi), dlatego często wypowiada się zaimek. W formie voi jest tylko jedno s: parlaste, prendeste, partiste.
Czasowniki nieregularne (i czasownik avere)
Dobra wiadomość: naprawdę nieregularnych czasowników jest bardzo mało. Essere, dare i stare zmieniają formę. Avere jest za to regularny, ale używa się go tak często, że warto nauczyć się go od razu.
| Osoba | Essere | Avere | Dare | Stare |
|---|
| io | fossi | avessi | dessi | stessi |
| tu | fossi | avessi | dessi | stessi |
| lui / lei | fosse | avesse | desse | stesse |
| noi | fossimo | avessimo | dessimo | stessimo |
| voi | foste | aveste | deste | steste |
| loro | fossero | avessero | dessero | stessero |
Sztuczka z imperfetto
Fare, dire, bere oraz czasowniki na -urre, -orre i -arre wyglądają na nieregularne, ale wystarczy wyjść od imperfetto w trybie oznajmującym: io facevo → odejmij -vo → dodaj -ssi → facessi.
| Bezokolicznik | Imperfetto | Congiuntivo imperfetto |
|---|
| fare | facevo | facessi |
| dire | dicevo | dicessi |
| bere | bevevo | bevessi |
| tradurre | traducevo | traducessi |
| porre | ponevo | ponessi |
| trarre | traevo | traessi |
Nieregularne w czasie teraźniejszym, tutaj regularne: andare → andassi, venire → venissi, potere → potessi, volere → volessi, sapere → sapessi, dovere → dovessi, uscire → uscissi, rimanere → rimanessi.
Nie myl congiuntivo imperfetto z passato remoto: dessi / diedi, stessi / stetti, dicessi / dissi, facessi / feci.
Kiedy go używamy?
Congiuntivo imperfetto pojawia się zwykle w zdaniu, które zależy od innego zdania. Pierwsze zdanie wyraża opinię, życzenie, wątpliwość lub warunek; w drugim stoi congiuntivo.
Opinia o przeszłości
Pensavo che fosse facile.
Życzenie z condizionale
Vorrei che tu parlassi di più.
Nadzieja lub obawa w przeszłości
Temevo che non arrivassi in tempo.
Wątpliwość w przeszłości
Non ero sicuro che fosse la strada giusta.
Warunek ze spójnikiem se
Se avessi tempo, studierei.
Po come se (jakby)
Parla come se fosse il capo.
Życzenie z magari (gdyby tylko)
Magari fosse vero!
Po benché, affinché, prima che, senza che
Sono uscito benché piovesse.
Następstwo czasów
Czas pierwszego czasownika decyduje o czasie congiuntivo. Pierwszy czasownik w czasie teraźniejszym → congiuntivo presente. Pierwszy czasownik w czasie przeszłym (imperfetto, passato prossimo, passato remoto) lub w condizionale → congiuntivo imperfetto.
Czas teraźniejszy
Penso che sia utile.
Czas przeszły
Pensavo che fosse utile. Ho pensato che fosse utile.
Condizionale
Vorrei che fosse utile.
Czynność wcześniejsza
Pensavo che fosse già partito.
Równocześnie czy wcześniej? Congiuntivo imperfetto wyraża czynność równoczesną z pierwszym czasownikiem lub późniejszą. Jeśli czynność wydarzyła się wcześniej, używamy congiuntivo trapassato: avessi lub fossi + participio passato (pensavo che fosse già partito).
Ta sama osoba? Bezokolicznik. Jeśli ten, kto czegoś chce, i ten, kto działa, to ta sama osoba, nie używamy congiuntivo: vorrei venire, a nie vorrei che io venissi.
Spójnik se: periodo ipotetico
Congiuntivo imperfetto to forma sytuacji wyobrażonych. Gdy warunek nie jest dziś prawdziwy albo jest mało prawdopodobny, budowa zdania jest zawsze taka sama: se + congiuntivo imperfetto w jednym zdaniu i condizionale presente w drugim.
| Typ | Struktura | Przykład |
|---|
| Realne | se + presente → presente o futuro | Se piove, resto a casa. |
| Możliwe | se + congiuntivo imperfetto → condizionale presente | Se piovesse, resterei a casa. |
| Nierealne w przeszłości | se + congiuntivo trapassato → condizionale passato | Se fosse piovuto, sarei rimasto a casa. |
Marzenie
Se fossi ricco, viaggerei per il mondo.
Rada
Se fossi in te, accetterei.
Zdanie z se może stać na końcu
Studierei di più se avessi tempo.
Typ mieszany: warunek dziś, skutek w przeszłości
Se non fossi allergico ai gatti, ieri avrei adottato quel gattino.
Nigdy condizionale po se. Condizionale stoi w drugim zdaniu: se avessi tempo, verrei (a nie se avrei tempo).
W mowie potocznej usłyszysz też se lo sapevo, venivo, z dwiema formami imperfetto. Dotyczy to tylko przeszłości, jest potoczne i w piśmie się tego unika: lepiej se l'avessi saputo, sarei venuto.
Typowe błędy
Błędnie: se sarei ricco. Poprawnie: se fossi ricco.
Błędnie: se avrei tempo, verrei. Poprawnie: se avessi tempo, verrei.
Błędnie: pensavo che era vero. Poprawnie: pensavo che fosse vero.
Błędnie: volevo che vieni. Poprawnie: volevo che venissi.
Błędnie: vorrei che tu venga. Poprawnie: vorrei che tu venissi.
Błędnie: se stassi meglio. Poprawnie: se stessi meglio.
Błędnie: se gli dissi la verità. Poprawnie: se gli dicessi la verità.
Błędnie: volevo che io partissi. Poprawnie: volevo partire.
Ćwiczenia z natychmiastową poprawą
30 zdań w dwóch częściach. Wpisz tylko brakujące słowo: odpowiedź sprawdza się już podczas pisania.
Część 1 · Formy, czasowniki nieregularne i następstwo czasów
Uzupełnij, używając congiuntivo imperfetto.
Część 2 · Periodo ipotetico ze spójnikiem se
We wszystkich zdaniach brakuje czasownika po se: uzupełnij go w congiuntivo imperfetto. Skutek w condizionale presente jest już zapisany.
Twój wynik0 poprawnych odpowiedzi z 30
0%
