Mapa wyrażeń łączących
Zanim wybierzesz wyrażenie łączące, zapytaj się, co robi zdanie. Dodaje myśl czy ją przeciwstawia? Podaje przyczynę czy skutek? Przyznaje istnienie przeszkody (przyzwolenie)? Mówi o celu czy o warunku? Umieszcza fakt w czasie? A może porządkuje wypowiedź? Grupy poniżej odpowiadają na te pytania.
Dodawanie i przeciwstawianie
Aby dodać myśl albo porównać dwie. To najprostsze i najczęstsze wyrażenia łączące.
| Wyrażenie łączące | Przykład |
|---|
| e | Ho fame e sete. |
| anche | Parlo inglese e anche un po’ di tedesco. |
| inoltre | La casa è grande; inoltre ha un bel giardino. |
| per di più | Pioveva e, per di più, avevo dimenticato l’ombrello. |
| ma | È tardi, ma non ho sonno. |
| però | Il ristorante è caro, però si mangia benissimo. |
| invece | Io prendo il tè; Marco invece prende il caffè. |
| mentre | Mia sorella è bionda, mentre io sono mora. |
| tuttavia | Il progetto è interessante; tuttavia costa troppo. |
Ma i però znaczą to samo („ale”), ale però może stać też na końcu: è caro, è buono però. Tuttavia (jednak) jest bardziej formalne, głównie w piśmie. Mentre znaczy „podczas gdy, natomiast”, kiedy porównuje dwie osoby albo rzeczy.
Przyczyna i skutek
Aby powiedzieć, dlaczego coś się dzieje (przyczyna), i co dzieje się potem (skutek).
| Wyrażenie łączące | Przykład |
|---|
| perché | Resto a casa perché sono stanco. |
| siccome | Siccome piove, prendiamo l’autobus. |
| dato che, visto che | Visto che sei qui, mi aiuti? |
| poiché | Poiché il treno è in ritardo, la riunione comincia alle dieci. |
| a causa di + nome | Il volo è stato cancellato a causa della neve. |
| quindi | Sono stanco, quindi vado a letto. |
| perciò | Ho perso il treno, perciò sono arrivato tardi. |
| così | Ha studiato molto, così ha passato l’esame. |
| allora | Non hai fame? Allora mangio io! |
| di conseguenza | I prezzi sono saliti; di conseguenza compriamo meno. |
Siccome (ponieważ, skoro) stoi na początku zdania: siccome piove, resto a casa. Perché (bo, ponieważ) stoi po zdaniu głównym: resto a casa perché piove. Poiché i di conseguenza są bardziej formalne.
Quindi, perciò, così (więc, dlatego) wprowadzają skutek i są prawie takie same. Allora (to, więc) jest bardziej potoczne i bardzo częste w mowie.
Przyzwolenie: anche se, nonostante, sebbene
Aby powiedzieć, że jest przeszkoda, ale coś i tak się dzieje: „pada, ale wychodzę”.
| Wyrażenie łączące | Przykład |
|---|
| anche se + indicativo | Esco anche se piove. |
| nonostante + congiuntivo | Esco nonostante piova. |
| sebbene, benché + congiuntivo | Sebbene sia stanco, finisco il lavoro. |
| malgrado + congiuntivo | Malgrado faccia freddo, andiamo al mare. |
| nonostante, malgrado + nome | Nonostante la pioggia, siamo usciti. |
| comunque | Il film era lungo; comunque mi è piaciuto. |
| lo stesso | Era stanco, ma è venuto lo stesso. |
Anche se (nawet jeśli) łączy się z trybem oznajmującym; nonostante, sebbene, benché i malgrado (chociaż, mimo że) z trybem łączącym. To najczęstszy błąd: nie nonostante piove, tylko nonostante piova. Tryb łączący czasu teraźniejszego jest wyjaśniony w lekcji B2.
Cel i warunek
Aby powiedzieć o celu czynności (do czego służy) i o warunku, który musi być spełniony.
| Wyrażenie łączące | Przykład |
|---|
| per + infinito | Studio l’italiano per lavorare a Roma. |
| perché + congiuntivo | Te lo spiego perché tu capisca. |
| affinché + congiuntivo | Parlo piano affinché tutti capiscano. |
| se | Se piove, restiamo a casa. |
| purché + congiuntivo | Puoi uscire, purché torni entro mezzanotte. |
| a patto che + congiuntivo | Ti presto la macchina a patto che tu guidi piano. |
| a meno che (non) + congiuntivo | Vengo, a meno che non piova. |
Perché ma dwa znaczenia. Z trybem oznajmującym wyraża przyczynę (studio perché mi piace: uczę się, bo to lubię), z trybem łączącym cel (te lo spiego perché tu capisca: wyjaśniam ci to, żebyś zrozumiał). Gdy podmiot jest ten sam, używa się per + bezokolicznik: studio per imparare.
Czas: quando, mentre, appena, prima che
Aby powiedzieć, kiedy coś się dzieje w stosunku do czegoś innego: przedtem, w tym samym czasie, zaraz potem.
| Wyrażenie łączące | Przykład |
|---|
| quando | Quando arrivo, ti chiamo. |
| mentre | Mentre cucino, ascolto la radio. |
| appena, non appena | Appena finisco, esco. |
| prima di + infinito | Lavati le mani prima di mangiare. |
| prima che + congiuntivo | Chiudo la finestra prima che entri il freddo. |
| dopo + infinito passato | Dopo aver mangiato, facciamo una passeggiata. |
| finché (non) | Aspetto finché non arrivi. |
| da quando | Da quando abito a Milano, prendo sempre la metro. |
Prima di czy prima che? Przy tym samym podmiocie prima di + bezokolicznik: prima di uscire, chiudo la finestra. Przy dwóch różnych podmiotach prima che + tryb łączący: chiudo la finestra prima che entri il freddo.
Porządkowanie i podsumowanie
Aby uporządkować wypowiedź, podać przykład, lepiej wyjaśnić i zakończyć.
| Wyrażenie łączące | Przykład |
|---|
| prima di tutto, innanzitutto | Prima di tutto, grazie per l’invito. |
| poi | Poi parliamo del programma. |
| infine | Infine, qualche consiglio pratico. |
| per esempio | Mi piace la frutta, per esempio le mele. |
| cioè | Arrivo dopodomani, cioè giovedì. |
| insomma | Insomma, è stata una bella giornata. |
| in conclusione | In conclusione, il progetto funziona. |
Insomma jest bardzo włoskie: podsumowuje to, co zostało powiedziane (insomma, è andata bene: krótko mówiąc, poszło dobrze), a odpowiednim tonem pokazuje trochę zniecierpliwienia (insomma, vieni o no?: no to przyjdziesz czy nie?).
Typowe błędy
Błędnie: Nonostante piove, esco. Poprawnie: Nonostante piova, esco.
Błędnie: Sebbene è tardi, resto. Poprawnie: Sebbene sia tardi, resto.
Błędnie: Anche se sia tardi, resto. Poprawnie: Anche se è tardi, resto.
Błędnie: Resto a casa siccome piove. Poprawnie: Siccome piove, resto a casa.
Błędnie: Studio perché io impari. Poprawnie: Studio per imparare.
Błędnie: Prima di tu esci, chiudi la porta. Poprawnie: Prima di uscire, chiudi la porta.
Błędnie: Dopo mangiare, esco. Poprawnie: Dopo aver mangiato, esco.
Błędnie: Malgrado la pioggia, ma siamo usciti. Poprawnie: Malgrado la pioggia, siamo usciti.
Ćwiczenia z natychmiastową poprawą
30 zdań w trzech częściach. Wpisz tylko to, czego brakuje: poprawka pojawia się w trakcie pisania.
Część 1 · Właściwe wyrażenie łączące
Przeczytaj funkcję w nawiasie i wpisz wyrażenie łączące.
Część 2 · Tryb oznajmujący czy łączący?
Wpisz czasownik we właściwej formie.
Część 3 · Tylko jedno słowo
Wpisz brakujące słowo.
Twój wynik0 poprawnych odpowiedzi z 30
0%Użyj tego w rozmowie
Martin: Com’è andato il viaggio?
Studente: Bene, anche se il treno era in ritardo. Siccome avevo fame, ho mangiato in stazione.
Martin: E poi?
Studente: Poi sono arrivato in albergo. Insomma, nonostante all’inizio sia andato tutto storto, è stata una bella giornata!