Przyimek + rodzajnik = jedno słowo
Kiedy po di, a, da, in lub su stoi rodzajnik określony, oba słowa łączą się w jedno: di + il = del.
| Przyimek | il | lo | l’ | la | i | gli | le |
|---|
| di | del | dello | dell’ | della | dei | degli | delle |
| a | al | allo | all’ | alla | ai | agli | alle |
| da | dal | dallo | dall’ | dalla | dai | dagli | dalle |
| in | nel | nello | nell’ | nella | nei | negli | nelle |
| su | sul | sullo | sull’ | sulla | sui | sugli | sulle |
di + il → del
Il libro del professore.
a + la → alla
Vado alla stazione.
da + lo → dallo
Torno dallo stadio.
in + l’ → nell’
Il cappotto è nell’armadio.
su + i → sui
Le foto sono sui muri.
a + gli → agli
Scrivo agli amici.
Dwie rzeczy do zapamiętania. Di zmienia się w de-, a in w ne-: del, nel. A przy lo, la, l’, gli, le litera l się podwaja: dello, alla, negli.
Con, per, tra i fra się nie łączą: con il, per la, tra gli. Czasem słychać col (con + il), ale nie jest to obowiązkowe.
Kiedy potrzebny jest rodzajnik?
Przyimka ściągniętego używa się tylko wtedy, gdy rzeczownik ma rodzajnik. Porównaj pary: po lewej rzeczownik nie ma rodzajnika, po prawej ma.
Miasto / miejsce z rodzajnikiem
Vado a Roma. · Vado al mare.
Kraj / kraj z przymiotnikiem
Vivo in Italia. · Vivo nell’Italia del Sud.
Imię / zawód
Vado da Marco. · Vado dal medico.
Rodzina / przyjaciele
Il libro di mia sorella. · Il libro della mia amica.
Godziny
alle otto, all’una, dalle nove alle cinque
Stałe miejsca
al bar, al cinema, allo stadio · in centro, in città
Miasta i imiona nie mają rodzajnika, więc przyimek zostaje prosty: a Roma, da Anna. Rzeczowniki pospolite go mają: al mare, dal medico, alla stazione.
Uwaga na stałe miejsca: al bar, al cinema, al supermercato, ale in centro, in città, in cucina, a casa, bez rodzajnika. Uczymy się ich grupami.
Del pane, dei libri: nieokreślona ilość
Di + rodzajnik znaczy też „trochę” albo „kilka”: to partytyw. Po polsku często się go nie tłumaczy: vorrei del pane = poproszę chleb. Słychać go w barze, na targu i w restauracji.
Trochę: del, della, dello
Vorrei del pane, per favore.
Kilka: dei, degli, delle
Ho comprato dei pomodori e delle mele.
W zdaniach przeczących: nic
Non ho pane. · Ho un po’ di pane.
Dei, degli, delle to liczba mnoga od un, uno, una: un libro → dei libri, uno zaino → degli zaini, una mela → delle mele.
Typowe błędy
Błędnie: Vado a il cinema. Poprawnie: Vado al cinema.
Błędnie: Il libro di il professore. Poprawnie: Il libro del professore.
Błędnie: Le chiavi sono su il tavolo. Poprawnie: Le chiavi sono sul tavolo.
Błędnie: Vado al Roma. Poprawnie: Vado a Roma.
Błędnie: Lavoro dalle nove a le cinque. Poprawnie: Lavoro dalle nove alle cinque.
Błędnie: Torno dal stadio. Poprawnie: Torno dallo stadio.
Błędnie: La casa dei amici. Poprawnie: La casa degli amici.
Błędnie: Vado nella Italia. Poprawnie: Vado in Italia.
Ćwiczenia z natychmiastową poprawą
30 zdań w trzech częściach. Wpisz tylko przyimek: odpowiedź jest sprawdzana już podczas pisania.
Część 1 · Połącz dwa słowa
Wpisz przyimek ściągnięty.
Część 2 · Bez pomocy
Wpisz właściwy przyimek ściągnięty.
Część 3 · Prosty czy ściągnięty?
Uwaga: w niektórych zdaniach rodzajnik nie jest potrzebny.
Twój wynik0 poprawnych odpowiedzi z 30
0%Użyj tego w rozmowie
Martin: Dove vai dopo la lezione?
Studente: Prima vado dal medico, poi al supermercato.
Martin: E che cosa compri?
Studente: Del pane, delle mele e un regalo per il compleanno della mia vicina.
