Nasıl yapılır: stare + ulaç
Şimdiki zamanda stare fiili ve asıl fiilin ulacı (gerundio) kullanılır. Türkçedeki “-yor” ekine benzer. Stare kişiye göre değişir, ulaç ise hiç değişmez.
| Kişi | stare | Örnek |
|---|
| io | sto | Sto parlando al telefono. |
| tu | stai | Stai leggendo un libro? |
| lui / lei | sta | Il bambino sta dormendo. |
| noi | stiamo | Stiamo mangiando. |
| voi | state | State scrivendo un’email? |
| loro | stanno | Stanno lavorando. |
| Mastar | Ulaç | Örnek |
|---|
| parlare (-are) | parlando (-ando) | Sto parlando con Anna. |
| leggere (-ere) | leggendo (-endo) | Sto leggendo il giornale. |
| dormire (-ire) | dormendo (-endo) | Sto dormendo poco. |
| finire (-isc-) | finendo (-endo) | Sto finendo i compiti. |
-ere ve -ire ile biten fiillerin eki aynıdır: -endo. Finire ve capire gibi fiiller -isc- kısmını da kaybeder: finendo, capendo.
Zamirler nereye gelir? Stare fiilinden önce ya da ulacın sonuna bitişik: lo sto facendo = sto facendolo (onu yapıyorum), mi sto lavando = sto lavandomi (yıkanıyorum). İlk biçim çok daha yaygındır.
Düzensiz ulaçlar
Düzensiz ulaç az sayıdadır, ama bunlar çok sık kullanılan fiillerdir.
| Mastar | Ulaç | Örnek |
|---|
| fare (facevo) | facendo | Sto facendo la doccia. |
| dire (dicevo) | dicendo | Che cosa stai dicendo? |
| bere (bevevo) | bevendo | Sto bevendo un caffè. |
| tradurre (traducevo) | traducendo | Sto traducendo una lettera. |
| porre (ponevo) | ponendo | Ti sto ponendo una domanda. |
Imperfetto hilesi. Düzensiz ulaç, imperfetto gibi yapılır: facevo → facendo, dicevo → dicendo, bevevo → bevendo, traducevo → traducendo. Imperfetto’yu biliyorsanız ulacı da biliyorsunuz.
Ne zaman kullanılır (ve ne zaman kullanılmaz)
Stare + ulaç, bir eylemin tam şu anda sürdüğünü söyler. Türkçede “-yor” her yerde kullanılır, ama İtalyancada çoğu zaman basit şimdiki zaman yeterlidir.
Tam şu anda
Non posso rispondere: sto guidando.
Telefonda
Che cosa stai facendo? Sto cucinando.
Süren bir dönem
In questi mesi sto studiando il tedesco.
Çoğu zaman şimdiki zaman yeter
Che fai stasera? Esco con Anna.
Alışkanlıklar: şimdiki zaman
Lavoro in banca da dieci anni.
Gelecek: şimdiki zaman
Domani parto per Roma.
Gelecek için asla kullanılmaz. Türkçede “yarın gidiyorum” denir, İtalyancada ise domani parto denir, domani sto partendo değil.
Durum fiilleri şimdiki zamanda kalır: so (biliyorum), voglio (istiyorum), mi piace (hoşuma gidiyor), sono, ho. Türkçede “biliyorum” dense de İtalyancada asla sto sapendo ya da sto essendo denmez.
Geçmişte: stavo + ulaç
Stare imperfetto’da kullanılınca geçmişte süren bir eylem anlatılır; bu eylem çoğu zaman passato prossimo zamanındaki başka bir eylemle kesilir: “uyuyordum, o sırada…”.
| Kişi | stare | Örnek |
|---|
| io | stavo | Stavo dormendo. |
| tu | stavi | Stavi uscendo? |
| lui / lei | stava | Stava piovendo. |
| noi | stavamo | Stavamo cenando. |
| voi | stavate | Stavate guardando la TV? |
| loro | stavano | Stavano parlando di te. |
Kesilen bir eylem
Stavo dormendo quando è suonato il telefono.
Mentre (-iken) ile
Mentre stavamo cenando, è andata via la luce.
Havanın nasıl olduğu
Quando sono uscito stava piovendo.
Stavo dormendo mu, dormivo mu? İkisi de doğrudur: dormivo quando è suonato il telefono. Stavo + ulaç ile eylem daha canlı görünür, sanki olurken izliyormuşuz gibi.
Stare per + mastar: sto per uscire
Bunları karıştırmayın: stare per + mastar, bir eylemin hemen başlamak üzere olduğunu söyler, Türkçedeki “-mak üzere” gibi.
Birazdan
Sto per uscire: ti chiamo dopo.
Geçmişte
Stavo per addormentarmi quando sei arrivato.
Bir tehlike
Attento, il bicchiere sta per cadere!
Fark
Sto uscendo adesso. Sto per uscire tra un minuto.
Sto uscendo mu, sto per uscire mi? Sto uscendo: kapıdayım bile. Sto per uscire: çıkmak üzereyim, ama hâlâ evdeyim.
Yaygın hatalar
Yanlış: Io sto mangiare. Doğru: Io sto mangiando.
Yanlış: Sono mangiando. Doğru: Sto mangiando.
Yanlış: Sto leggiando. Doğru: Sto leggendo.
Yanlış: Sto fando i compiti. Doğru: Sto facendo i compiti.
Yanlış: Stanno mangiandi. Doğru: Stanno mangiando.
Yanlış: Domani sto partendo per Roma. Doğru: Domani parto per Roma.
Yanlış: Sto sapendo la risposta. Doğru: So la risposta.
Yanlış: Sto essendo stanco. Doğru: Sono stanco.
Anında geri bildirimli alıştırmalar
Üç bölümde 30 cümle. Yalnızca eksik olanı yazın: düzeltme siz yazarken görünür.
Bölüm 1 · Ulaç
Parantezdeki fiilin ulacını yazın.
Bölüm 2 · Stare, stavo, stare per
Eksik kelimeyi yazın.
Bölüm 3 · Ulaç mı, şimdiki zaman mı?
Doğru biçimi yazın: stare + ulaç yalnızca eylem o anda sürüyorsa.
Sonucunuz0 doğru cevap / 30
0%Konuşmada kullanın
Martin: Pronto? Che cosa stai facendo?
Studente: Sto preparando la cena. E tu?
Martin: Stavo leggendo, ma adesso sto per uscire: è tardi!
Studente: Allora ci sentiamo dopo. Ciao!
