Birçok fiil için birkaç kalıp
Düzensiz ortaçların neredeyse hepsi -ere ile biten fiillerden gelir. Onları tek tek öğrenmeniz gerekmez: gruplar halinde birbirlerine benzerler. Prendere fiilinin preso olduğunu biliyorsanız accendere → acceso ve spendere → speso biçimlerini de bilirsiniz.
| Son ek | Örnek |
|---|
| -tto | fare → fatto, scrivere → scritto, leggere → letto |
| -so | prendere → preso, chiudere → chiuso, decidere → deciso |
| -sso | mettere → messo, succedere → successo, discutere → discusso |
| -sto | vedere → visto, chiedere → chiesto, rispondere → risposto |
| -rto | aprire → aperto, offrire → offerto, morire → morto |
| -nto | vincere → vinto, spegnere → spento, piangere → pianto |
| -lto | scegliere → scelto, togliere → tolto, risolvere → risolto |
| -urre → -otto | tradurre → tradotto, produrre → prodotto |
| -orre → -osto | porre → posto, proporre → proposto |
| -arre → -atto | trarre → tratto, distrarre → distratto |
-ere ile biten fiillerin hepsi düzensiz değildir. Credere → creduto, vendere → venduto, ricevere → ricevuto, ripetere → ripetuto, cadere → caduto kurala uyar.
Bazı fiillerin iki biçimi vardır. Perdere → perso ya da perduto, vedere → visto ya da veduto: günlük dilde kullanılan, ilk biçimdir.
Tam liste
Her fiil için ortacı, passato prossimo’daki yardımcı fiili ve bir örneği bulacaksınız. Yardımcı fiil essere olduğunda ortaç uyum yapar: sono rimasta, siamo nati.
Ortaç sonu -tto
-gere, -ggere ve -vere ile biten birçok fiil, bir de fare ve dire.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| fare | fatto | avere | Ho fatto la spesa. |
| dire | detto | avere | Che cosa hai detto? |
| leggere | letto | avere | Ho letto un bel libro. |
| scrivere | scritto | avere | Ti ho scritto un messaggio. |
| descrivere | descritto | avere | Mi ha descritto la sua casa. |
| rompere | rotto | avere | Ho rotto un bicchiere. |
| interrompere | interrotto | avere | Scusa, ti ho interrotto. |
| correggere | corretto | avere | La professoressa ha corretto i compiti. |
| proteggere | protetto | avere | Il casco gli ha protetto la testa. |
| eleggere | eletto | avere | Hanno eletto un nuovo sindaco. |
| distruggere | distrutto | avere | Il terremoto ha distrutto il paese. |
| friggere | fritto | avere | Ho fritto le patate. |
| cuocere | cotto | avere | Hai cotto la pasta? |
Ortaç sonu -so
-dere ile biten fiillerin neredeyse hepsi (prendere, chiudere, decidere): d düşer ve -so kalır.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| prendere | preso | avere | Ho preso l’autobus. |
| accendere | acceso | avere | Chi ha acceso la luce? |
| spendere | speso | avere | Ho speso troppo. |
| scendere | sceso | essere / avere | Sono sceso dal treno. |
| sorprendere | sorpreso | avere | La notizia mi ha sorpreso. |
| offendere | offeso | avere | Ti ho offeso? |
| difendere | difeso | avere | Ha difeso il suo amico. |
| appendere | appeso | avere | Ho appeso il quadro. |
| chiudere | chiuso | avere | Hai chiuso la porta? |
| decidere | deciso | avere | Abbiamo deciso di partire. |
| ridere | riso | avere | Abbiamo riso tanto. |
| dividere | diviso | avere | Abbiamo diviso il conto. |
| concludere | concluso | avere | Ha concluso il discorso. |
| includere | incluso | avere | Hanno incluso la colazione nel prezzo. |
| deludere | deluso | avere | Il film mi ha deluso. |
| mordere | morso | avere | Il cane mi ha morso. |
| perdere | perso | avere | Ho perso il portafoglio. |
| correre | corso | avere / essere | Ho corso la maratona. |
Ortaç sonu -sso
Mettere ve bileşikleri, bir de -uovere, -utere, -primere ve -edere ile biten bazı fiiller.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| mettere | messo | avere | Dove hai messo le chiavi? |
| promettere | promesso | avere | Mi hai promesso un regalo. |
| permettere | permesso | avere | Mi hanno permesso di uscire. |
| smettere | smesso | avere | Ho smesso di fumare. |
| succedere | successo | essere | Che cosa è successo? |
| muovere | mosso | avere | Non ha mosso un dito. |
| commuovere | commosso | avere | Il film mi ha commosso. |
| discutere | discusso | avere | Abbiamo discusso del viaggio. |
| esprimere | espresso | avere | Hai espresso un desiderio? |
| concedere | concesso | avere | Mi hanno concesso un giorno libero. |
| scuotere | scosso | avere | Ha scosso la testa. |
Ortaç sonu -sto
Az sayıda fiil, ama çok sık kullanılanlar: visto, chiesto, risposto.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| vedere | visto | avere | Hai visto Marco? |
| chiedere | chiesto | avere | Ho chiesto un caffè. |
| rispondere | risposto | avere | Non mi ha risposto. |
| nascondere | nascosto | avere | Ho nascosto il regalo. |
| rimanere | rimasto | essere | Sono rimasta a casa. |
Ortaç sonu -rto
-rire ile biten fiiller (aprire, offrire, coprire, soffrire), bir de morire. -ire ile biten düzensiz fiillerin neredeyse tamamı bunlardır.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| aprire | aperto | avere | Ho aperto la finestra. |
| offrire | offerto | avere | Mi ha offerto un caffè. |
| coprire | coperto | avere | Ho coperto il bambino. |
| scoprire | scoperto | avere | Ho scoperto un bel ristorante. |
| soffrire | sofferto | avere | Ha sofferto molto. |
| morire | morto | essere | Leonardo è morto nel 1519. |
| accorgersi | accorto | essere | Non mi sono accorto di niente. |
Ortaç sonu -nto
-ncere, -gnere ve -ngere ile biten fiiller: vincere → vinto, spegnere → spento, piangere → pianto.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| vincere | vinto | avere | Abbiamo vinto la partita. |
| convincere | convinto | avere | Mi hai convinto. |
| spegnere | spento | avere | Hai spento la luce? |
| piangere | pianto | avere | Ho pianto alla fine del film. |
| dipingere | dipinto | avere | Ha dipinto un quadro. |
| spingere | spinto | avere | Qualcuno mi ha spinto. |
| fingere | finto | avere | Ha finto di dormire. |
| aggiungere | aggiunto | avere | Ho aggiunto il sale. |
| raggiungere | raggiunto | avere | Abbiamo raggiunto la cima. |
| giungere | giunto | essere | Siamo giunti alla fine. |
| assumere | assunto | avere | Mi hanno assunto! |
Ortaç sonu -lto
-gliere (scegliere, togliere) ve -olvere, -olgere (risolvere, coinvolgere) ile biten fiiller.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| scegliere | scelto | avere | Hai scelto il vestito? |
| togliere | tolto | avere | Ho tolto le scarpe. |
| raccogliere | raccolto | avere | Abbiamo raccolto le olive. |
| accogliere | accolto | avere | Ci hanno accolto bene. |
| sciogliere | sciolto | avere | Il sole ha sciolto la neve. |
| risolvere | risolto | avere | Ho risolto il problema. |
| coinvolgere | coinvolto | avere | Mi hanno coinvolto nel progetto. |
| rivolgersi | rivolto | essere | Mi sono rivolta all’ufficio informazioni. |
Ortaç sonu -otto, -osto, -atto
-urre ile biten bütün fiiller -otto, -orre ile bitenler -osto, -arre ile bitenler -atto olur. Nedeni aşağıda açıklanıyor.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| tradurre | tradotto | avere | Ho tradotto la lettera in inglese. |
| produrre | prodotto | avere | La fabbrica ha prodotto mille biciclette. |
| ridurre | ridotto | avere | Hanno ridotto i prezzi. |
| condurre | condotto | avere | Ha condotto il programma per anni. |
| introdurre | introdotto | avere | Il comune ha introdotto una nuova regola. |
| porre | posto | avere | Ha posto una domanda difficile. |
| proporre | proposto | avere | Mi hanno proposto un lavoro. |
| comporre | composto | avere | Verdi ha composto molte opere. |
| esporre | esposto | avere | Ha esposto i suoi quadri a Milano. |
| opporsi | opposto | essere | Si è opposto al progetto. |
| trarre | tratto | avere | Ha tratto una conclusione. |
| attrarre | attratto | avere | La mostra ha attratto molti turisti. |
| distrarre | distratto | avere | Il telefono mi ha distratto. |
| sottrarre | sottratto | avere | Ha sottratto 5 da 12. |
Özel durumlar
Ezberlenmesi gerekenler: stato, nato, venuto, vissuto, bevuto. Conoscere, crescere, piacere ve tacere -uto ile biter ama bir i alır: conosciuto, piaciuto.
| Mastar | Ortaç | Yardımcı fiil | Örnek |
|---|
| essere | stato | essere | Sono stato in Grecia. |
| nascere | nato | essere | Sono nata a Torino. |
| venire | venuto | essere | Sei venuto alla festa? |
| vivere | vissuto | avere / essere | Ho vissuto a Londra. |
| bere | bevuto | avere | Ho bevuto un tè. |
| apparire | apparso | essere | È apparso un arcobaleno. |
| scomparire | scomparso | essere | Il sole è scomparso dietro le nuvole. |
| parere | parso | essere | Mi è parso strano. |
| valere | valso | essere | Ne è valsa la pena. |
| conoscere | conosciuto | avere | Ho conosciuto Luca a Roma. |
| crescere | cresciuto | essere / avere | Sono cresciuto in campagna. |
| piacere | piaciuto | essere | Mi è piaciuto molto. |
| tacere | taciuto | avere | Ha taciuto per tutta la cena. |
Essere mi avere mı? Yardımcı fiili seçme ve uyum kuralları passato prossimo dersinde. Bkz. “İtalyanca passato prossimo zamanı”
Tradurre, porre, trarre: neden tradotto?
Tradurre, porre ve trarre tuhaf görünür, ama sırrı basittir: mastar kısaltılmıştır. Tradurre’nin arkasında eski traducere biçimi vardır: bu yüzden io traduco ve ho tradotto deriz. Aynı şey fare (facere), dire (dicere) ve bere (bevere) için de geçerlidir.
| Mastar | Eski biçim | Şimdiki zaman | Ortaç |
|---|
| fare | facere | io faccio | fatto |
| dire | dicere | io dico | detto |
| bere | bevere | io bevo | bevuto |
| tradurre | traducere | io traduco | tradotto |
| porre | ponere | io pongo | posto |
| trarre | traere | io traggo | tratto |
-urre ile biten bütün fiiller → -otto
tradurre, produrre, ridurre, condurre, introdurre, sedurre → tradotto, prodotto, ridotto…
-orre ile biten bütün fiiller → -osto
porre, proporre, comporre, esporre, opporre, supporre → posto, proposto, composto…
-arre ile biten bütün fiiller → -atto
trarre, attrarre, distrarre, sottrarre → tratto, attratto, distratto…
Diğer zamanlarda uzun biçim geri gelir
traduco, traducevo, ho tradotto · propongo, proponevo, ho proposto
-urre ile biten yeni bir fiil mi? Aramanıza gerek yok: dedurre → dedotto, sedurre → sedotto. Aynısı -orre (imporre → imposto) ve -arre (contrarre → contratto) için de geçerlidir.
Bileşik fiiller
Başka bir fiilden türetilmiş bir fiil, temel fiilin ortacını alır: prendere → preso biçimini biliyorsanız sorprendere → sorpreso ve comprendere → compreso biçimlerini de bilirsiniz.
| Temel fiil | Bileşik fiiller |
|---|
| prendere → preso | sorpreso, compreso, ripreso, appreso |
| mettere → messo | promesso, permesso, smesso, ammesso |
| scrivere → scritto | descritto, iscritto, riscritto |
| fare → fatto | rifatto, soddisfatto |
| dire → detto | contraddetto, predetto |
| vedere → visto | rivisto, previsto |
| venire → venuto | avvenuto, intervenuto, svenuto |
| tenere → tenuto | ottenuto, mantenuto, trattenuto |
| porre → posto | proposto, composto, esposto |
| trarre → tratto | attratto, distratto, sottratto |
Sahte bileşiklere dikkat. Fiil gerçekten aynı olmalıdır: spendere → speso -so kalıbına uyar, ama prendere’den gelmez.
Yardımcı fiil değişebilir. Venire essere alır, avvenire de öyle (è avvenuto), ama prevenire avere alır (ho prevenuto un errore).
Yaygın hatalar
Yanlış: Ho prenduto il treno. Doğru: Ho preso il treno.
Yanlış: Ho aprito la porta. Doğru: Ho aperto la porta.
Yanlış: Ho scrivuto una lettera. Doğru: Ho scritto una lettera.
Yanlış: Ho traduciuto il testo. Doğru: Ho tradotto il testo.
Yanlış: Ho metteto il sale. Doğru: Ho messo il sale.
Yanlış: Ho chieduto un caffè. Doğru: Ho chiesto un caffè.
Yanlış: Sono nascuto a Roma. Doğru: Sono nato a Roma.
Yanlış: Ho vivuto a Londra. Doğru: Ho vissuto a Londra.
Yanlış: Ho deciduto di partire. Doğru: Ho deciso di partire.
Yanlış: Non mi ha rispondato. Doğru: Non mi ha risposto.
Anında geri bildirimli alıştırmalar
Beş bölümde 50 cümle. Yalnızca eksik olanı yazın: düzeltme siz yazarken gelir. İpucu size fiilin grubunu söyler.
Bölüm 1 · -tto, -so, -sso, -sto
Geçmiş zaman ortacını yazın.
Bölüm 2 · -rto, -nto, -lto ve özel durumlar
Geçmiş zaman ortacını yazın.
Bölüm 3 · -urre, -orre, -arre
Parantez içindeki fiilin ortacını yazın.
Bölüm 4 · Cümle içinde
Fiili passato prossimo ile yazın: yardımcı fiil + ortaç.
Bölüm 5 · Bileşik fiiller
Temel fiilin ortacı, bileşik fiilinkini bulmanıza yardım eder.
Sonucunuz0 doğru cevap / 50
0%